با گذشت نیم قرن از انتشار کتاب «روزی از زندگی ایوان دنیسویچ» نوشته آلکساندر سولژنیتسین - نویسندهی مشهور روس و برنده «نوبل ادبیات» - در نوامبر 1962، این کتاب عنوان یکی از پرفروشترین کتابهای نویسندگان غیرانگلیسی زبان در انگلیس را به خود اختصاص داد.
به گزارش دیلیمیل، داستان کتاب «روزی از زندگی ایوان دنیسویچ» درباره اردوگاههای کار اجباری یا همان «گولاگ» در دهه ۵۰ میلادی در شوروی سابق است و زندگی یک روز یک زندانی معمولی نجار با نام «ایوان دنیسویچ شوخوف» را توصیف میکند. این کتاب بارها به زبان نگلیسی ترجمه شده است.
»گولاگ»ها در دوره حاکمیت استالین بر شوروی سابق ابزاری بودند در دست حکومت شوروی، تا با استفاده از آنها، سرکوبهای سیاسی را سازماندهی کند و منبع کاری رایگان را بدست آورد. سولژنیتسین نیز هشت سال از عمر خود را به اتهام تبلیغات ضددولتی در این گولاگها گذرانده بود و با شماره زندانی ۲۸۲، در اردوگاه ویژه زندانیان سیاسی در حبس بود.
سولژنیتسین که در سوم اوت سال 2008 در سن 89 سالگی درگذشت، با اثر غیرداستانی سهگانهی «مجمعالجزایر گولاگ» در دههی 1970، که در آن از خشونت شوروی زمان استالین پرده برداشت، موجب شگفتی میلیونها نفر شد که در نتیجهی آن، بسیاری از متفکران چپگرا، به ویژه در اروپا، از حمایت اتحاد جماهیر شوروی دست برداشتند.
سولژنیتسین پس از آنکه از سوی دولت شوروی تبعید شد، غرب درخواستهای پناهندگی برای او ارائه کرد. وی در بازگشت پیروزمندانه از تبعید در سال 1994، مدت 56 روز با قطار به سراسر روسیه سفر کرد تا کشورش را ببیند و در این سفرها ابراز تأسف کرد که بسیاری از شهروندان روسیه کتابهای او را نخواندهاند.
سولژنیتسین که متولد 11 دسامبر 1918 در »کیسلوودسک» بود، به عنوان پیاده نظام در جنگ جهانی دوم حضور یافت و در هفتههای پایانی این جنگ بود که به علت نگارش مطالبی علیه استالین که در نامهای به یکی از دوستانش نوشته بود، دستگیر شد و هشت سال از عمر خود را در اردوگاههای کار اجباری گذراند. همین سختیها و مشقتها در این اردوگاهها، بعدها دستمایه بسیاری از آثار او شدند.
نخستین دستاورد این اردوگاههای کار اجباری، کتاب «روزی از زندگی ایوان دنیسوویچ» بود که در آن، نجاری را به تصویر کشید که پس از خدمت در جنگ و محکوم شدن به حضور در اردوگاه کار اجباری، سعی دارد زنده بماند.
این کتاب در سال 1962 به دستور «نیکیتا خروشچف» - رهبر وقت شوروی - به چاپ رسید که تمایل زیادی به افشا کردن جنایات استالین داشت؛ اما پس از برکناری او، سازمان اطلاعات جاسوسی شوروی به سانسور آثار سولژنیتسین پرداخت و با ممانعت از چاپ کتابهایش، وی را از انجمن نویسندگان شوروی اخراج کرد.
سولژنیتسین در کتاب «اولین دایره»، بار دیگر زندانیان یکی از اردوگاههای کار اجباری زمان استالین را به تصویر کشید. رمان «بخش جراحی» که در سال 1967 منتشر شد، دیگر اثر داستانی بود که بر اساس زندگی این نویسنده نوشته شد و موضوع آن، درمان سرطان وی در تاشکند ازبکستان بود.
سولژنیتسین در سال 1970، افتخار کسب جایزهی نوبل ادبیات را به دست آورد. آکادمی نوبل پس از این این انتخاب، «قدرت اخلاقی سولژنیتسین را که وی به کمک آن، سنتهای حیاتی ادبیات روسیه را دنبال میکرد»، مورد تمجید قرار داد. با این حال، مقامات شوروی از سفر او به استکهلم برای دریافت این جایزه ممانعت کردند و همسرش - ناتالیا - از طرف سولژنیتسین، این جایزهی ارزشمند را دریافت کرد. |