 سرپرست موزه هنرهاي معاصر تهران گفت: امروزه مسئولان دفتر طرحهاي عمراني وزارتخانه حساسيت مرمت ساختمانهايي همچون موزه هنرهاي معاصر تهران را پذيرفتهاند و اين اختيار را به موزه ميدهند تا با حضور كارشناسان هنري خود عمليات عمراني را انجام دهند، به طوري كه مرمت و بازسازي حياط موزه با حضور اين كارشناسان و با در نظر گرفتن دقت لازم انجام ميشود.
حاشيههاي مرمت و بازسازي حياط موزه هنرهاي معاصر تهران و وضعيت مجسمههاي «جاكومتي» در اين مجموعه ما را برآن داشت تا جزييات كار و وضعيت اين پروژه را از زبان احسان آقايي - سرپرست موزه هنرهاي معاصر تهران - بشنويم.
آقايي در آغاز با مرور نيازهاي هر ساختماني در گذر زمان به بازسازي ، بيان كرد: اساسا موزهها براي استمرار روند فعاليتهايشان نيازمند مرمت و بازسازي هستند و تمامي موزههاي بينالمللي در طول سال تعمير ميشوند و همواره بخشي از آنها براي انجام عمليات مرمت بسته خواهد بود. زيرا آثار هنري و فضاهاي ساختماني در گذر زمان دچار فرسودگي ميشوند و موزهها نيز از اين امر مستثنا نيستند.
او با اشاره به فعاليتهاي موزه هنرهاي معاصر تهران طي اين سالها عنوان كرد: از آنجا كه موزه محيطي زنده و پوياست و در طول سال فعاليت دارد، لذا مجبوريم عمليات مرمتي و عمراني را همزمان با برنامههاي اجرايي موزه انجام دهيم و از دو سال پيش به اين نتيجه رسيديم كه بعد از سه دهه فعاليت مستمر موزه، نياز به مرمت آن احساس ميشود اما در عين حال اين مجموعه نبايد تعطيل شود.
آقايي با مرور برنامه پنج ساله مرمت موزه هنرهاي معاصر تهران توضيح داد: از يك سال و نيم قبل مرمت موزه آغاز شد و مرحله به مرحله در حال اتفاق است، به گونهاي كه عملكرد جاري موزه را تحت الشعاع قرار ندهد و در عين حال اين امكان فراهم شود تا بودجه مورد نياز براي اين كار فراهم شود و در عين حال بازسازي به صورت غير اصولي و با سرعت انجام نشود، بلكه كيفيت مورد توجه قرار بگيرد.
به گفته سرپرست موزه هنرهاي معاصر تهران، در حال حاضر بازسازي موزه به حياط اين مجموعه رسيده است، زيرا به مرور زمان آببندي آن از بين رفته و نيازمند آن بود تا سنگ فرشهاي جديدي جايگزين شود و قيرگوني مجموعه بازسازي گردد.
آقايي در همين رابطه توضيح داد: تمام عمليات عمراني و بازسازي حياط مجموعه موزه هنرهاي معاصر تهران كه محل نصب مجسمههاي «جاكومتي» است با نظارت مهندس معمار و كارشناسان هنري انجام ميشود. به طوري كه تمامي سنگ فرشها با دست برداشته شده و اين گونه نيست كه بازسازي اين مجموعه همانند آنچه كه در خيابان شاهد آن هستيم انجام شود. حتي محل استقرار اين مجسمهها دست نخورده است و به هيچ وجه زيرسازي آن تغييري نداشته است چون در غير اين صورت اساس كار به هم ميريخت. ما تنها سطح مجسمهها را پوشاندهايم تا در اثر جابه جايي و عمل مرمت ضربه نخورد و مشكلي پيدا نكند.
او در پاسخ به اين سوال كه چرا بعد از سه دهه از عمر موزه هنرهاي معاصر تهران، اكنون كه وضعيت آن به مرحله بحراني رسيده عمليات مرمت انجام ميشود، توضيح داد: قطعا بايد زودتر از اينها ترميم صورت ميگرفت، اما بعد از انقلاب و تغيير ساختارهاي موزه باعث شد كه واحدهاي تخصصي تر را از موزه بگيرند. البته به اين نكته توجه داشته باشيد كه تمامي آثار هنري و مكانهاي فرهنگي حتي در بهترين شرايط نگهداري هم در گذر زمان دچار مشكل ميشوند.
آقايي اضافه كرد: موزه تا اواسط دهه 60 هم يك واحد تخصصي مرمت و كارشناسي چنين اموري را داشت ، اما از آنجا كه در اين سالها موزه با مشكلي مواجه نبود و آسيبها در گذر زمان خود را نشان نداده بودند ،ضرورت استمرار چنين واحدي احساس نشد تا اينكه به مرحلهاي رسيديم كه آسيبها به مرور خودشان را نشان دادند و شايد امروز مسئولان بايد اين سوال را جواب بدهند كه چرا زودتر از اين چنين كاري را نكردهاند؟ البته اين نكته را نبايد فراموش كرد كه مديران در هر دوره از فعاليتهايشان تمام تلاش خودشان براي حفظ مناسب ساختمان و مجموعه گنجينه و فضاي موزه به كار گرفتهاند.
او خاطر نشان كرد: با توجه به ساختارهاي جديد سيستمهاي اداري و هنري ،امروز ديگر نيازي به چنين واحدي نيست زيرا واحدهاي پيمانكاري هستند كه سيستمهاي دولتي با آنها قرارداد ميبندند و آنها چنين كاري را پيگيري ميكنند و براساس نياز مجموعه كار مرمت را انجام ميدهند. در موزه هنرهاي معاصر نيز چنين نيازي احساس نميشود. زيرا ما از طريق شركتهاي پيمانكاري و كارشناسان مرتبط اين امور را انجام ميدهيم . مثلا سيستم تاسيسات موزه توسط يك پيمانكار به صورت فصلي چك ميشود و در صورت نياز به هر گونه عمليات عمراني اين اتفاق انجام ميگيرد.
سرپرست موزه همچنين در پاسخ به سوال ديگري درباره لزوم نگاه كارشناسي در زيرسازي نصب مجسمههاي ارزشمندي همچون آثار «جاكومتي» توضيح داد: تمام زيرسازيها در زمان نصبت انجام ميشود و امروز نيازي به اين كار نيست. به همين دليل هم براساس پيشنهاد ناظر مرمت اين پروژه به زيرسازي مجسمهها دستي نزديم. از سوي ديگر فراموش نكنيد كه بعد از انقلاب پيشرفتهاي ما در اين زمينه زياد بوده و متخصصان داخلي داريم كه با نظر آنها اين كارها را انجام ميدهيم.
محافظت از مجسمه های داخل حیاط موزه هنرهای معاصردر آستانه تعمیرات
آقايي با انتقاد به نگاه قداست گونه به مكانهايي همچون موزه هنرهاي معاصر تهران، عنوان كرد: فكر ميكنم در طول اين سالها نوعي قداست بيمورد در مورد موزه و ساختمانهايي از اين دست ايجاد شده است. به طوري كه بعضيها ميگويند به هيچ وجه نبايد دست به ديوارهاي موزه زد، در حاليكه اين اتفاق باعث آسيب موزه ميشود. ما اين نكته را فراموش نميكنيم كه بناي موزه به لحاظ معماري و ارزش هنري يك مجموعه فاخر است، اما اين توانمنديها در داخل كشور وجود دارد كه با نظارت متخصصان كار مرمت انجام شود و مديريت موزه با همين حساسيت عمليات مرمت را انجام ميدهد.
به گفته سرپرست موزه هنرهاي معاصر، در حال حاضر يك كارشناس هنري و يك مهندس معمار در كنار يكديگر براي مرمت اين بنا حضور دارند، زيرا معماري موزه هنرهاي معاصر تهران يك معماري پيچيده است و تلفيقي از معماري سنتي و مدرن را در كنار هم دارد و كارشناسي بايد در اجراي اين پروژه حضور داشته باشد كه شناخت كافي نسبت به معماري موزه داشته باشد. از اين رو مهندس معمار انتخاب شده براي اين كار به درستي و با دقت عمليات مرمت و ترميم را انجام ميدهد.
آقايي در بخش ديگري از صحبتهاي خود درباره مراحل بازسازي و مرمت موزه هنرهاي معاصر تهران در اين دوره پنج ساله توضيح داد: ما براساس وضيعت موزه در سه بخش ،عمليات عمراني را انجام ميدهيم. بخش اول با عنوان بازسازي مناطق بحراني است كه در حال حاضر مراحل پاياني خود را انجام ميدهد و مربوط به فضاهايي ميشود كه نياز سريعي به مرمت داشتهاند. بخش دوم هم مربوط به نقاطي ميشود كه در چند سال آينده آسيب ميپذيرند و مشكل ساز خواهند بود.اما بخش سوم، مربوط به فضاهايي است كه احتمال دارد حتي تا چند سال آينده به مشكلي بر نخورند اما باز هم در اين برنامه پنج ساله نياز به بازنگري و ارائه گزارش از سوي كارشناسان دارند و بهتر است تقويت شوند.
او همچنين با ارزيابي سيستم كاري دفتر طرحهاي عمراني و نوع نگاه آنها نسبت به عمليات عمراني مكانهاي خاصي همچون موزه هنرهاي معاصر تهران گفت: برخي از مكانها معماري و ويژگيهاي خاصي دارند و ما در تمام اين سالها از مديران دفتر طرحهاي عمراني اين تقاضا را داشتهايم تا به عمليات بازسازي و مرمت اين مجموعهها در حد بازسازي حياط يك وزارتخانه نگاه نكنند بلكه بايد دقت نظر ويژهاي همراه با نگاه كارشناسي به چنين مجموعههايي صورت بگيرد كه متاسفانه در سالهاي گذشته اين نگاه خيلي ديده نميشد و پيمانكاران مناسبي در نظر گرفته نميشدند، اما خوشبختانه در حال حاضر مديران ذيربط اين نيازها را ميشناسند و اين حساسيت را پذيرفتهاند. به طوري كه اين اختيار را به موزه ميدهند تا با حضور كارشناس هنري خود چنين پروژهاي را ادامه دهد و ديگر به صورت سليقهاي اين كارها را انجام نميدهند.
آقايي همچنين درباره وضعيت نگهداري گنجينه موزه هنرهاي معاصر تهران و آسيبي كه بعضي از كارها ديدهاند، توضيح داد: هرچند كه استانداردهاي گنجينه قديمي است اما به لحاظ دما، رطوبت و نور تمامي استانداردهاي لازم را رعايت ميكند و ممكن است اين مشكلات درمورد كارهايي كه پاسپارتو يا ليتو دارند اتفاق افتاده باشد كه اين هم امر بديهي است. زيرا آثار چاپي به مرور كيفيت خود را از دست ميدهند و نياز به تعويض «پاسپارتو» دارند.
محافظت از مجسمه های داخل حیاط موزه هنرهای معاصردر آستانه تعمیرات
به گفته سرپرست موزه هنرهاي معاصر تهران، در حال حاضر كارشناسي به نام «فرزين بنكدار» كه از مرمت كاران خبره در اين حوزه است در حال تهيه گزارش از مجموعه آثار موزه هنرهاي معاصر است و براساس گزارشهاي او كه به مديريت موزه منتقل ميشود علاوه بر شناسنامه دار شدن آثار، وضعيت نگهداري اين آثار نيز مورد بررسي قرار ميگيرد و در صورت نياز به مرمت اين موضوع پيگيري ميشود. |
