حميد پورآذري هنرمندي كه نمايشي را اخيرا در انگلستان به صحنه برده است، اين روزها به تهران بازگشته و از تجربهي حضور 90 مهاجر بر صحنهي تئاتر سخن ميگويد.
حميد پورآذري سال گذشته سفري به انگلستان داشت و در محلهاي به نام «كرايدون» كه محل زندگي مهاجران كشورهاي مختلف است، كارگاهي برگزار كرد.
بعد از برگزاري اين كارگاه، فستيوال بينالمللي «ليفت» لندن كه به فستيوال «جسوران» مشهور است، پورآذري را براي اجراي نمايشي با حضور مهاجران دعوت كرد و اين چنين بود كه حميد پورآذري بهار امسال رهسپار انگليس شد.
او پيش از سفر از اجراي نمايش «روياي شب نيمه تابستان» بر اساس متن ويليام شكسپير خبر داد اما اخيرا كه از انگلستان برگشته است درباره اجراي اين نمايش به خبرنگار ايسنا گفت: «نمايشي كه اجرا كرديم «روياي ناتمام» نام داشت. اصلا متن شكسپير نبود حتي يك درصد هم شبيه متن شكسپير نبود.»
وي ادامه داد:« از كار شكپير رويا، و شكل اجرايي كارناوالي را وام گرفتيم ولي به لحاظ مفهوم كاملا با آن متن متفاوت بود.»
متن اين نمايش را هم مانند كارهاي قبلي پورآذري، «نشمينه نوروزي» نوشته است. محمدزمان وفاجويي ديگر همكار حميد پورآذري هم از ايران در پروسه نگارش متن همكاري داشته و سحر صبا هنرمند ديگري است كه در لندن به اين گروه كمك كرده است، اين سه نويسنده جوان، گروه نگارش متن را تشكيل دادهاند.
تئاتريها ميدانند كه حميد پورآذري در اين سالها نمايشهايي با گروههاي بسيار بزرگ به صحنه برده است. او در انگلستان هم نمايش «روياي ناتمام» را با گروهي حدودا 90 نفره از كشورهايي همچون آلمان، ژاپن، آلباني، پاكستان، غنا، نيجريه، جامائيكا، شيلي، انگلستان، هند، لهستان، بنگلادش، كاراييب و يك سري كشورهاي عربي اجرا كرد.
پورآذري گفت:« در اين گروه، بازيگران متفاوتي داشتيم. از بازيگر 4 ساله تا پيرزن 82 ساله. چيزهاي ديگري هم بود. مثلا در نمايش ما يك مادربزرگ در كنار نوهاش بازي ميكرد يا يك مادر همراه با بچهاش حضور داشت.»
او اين گروه را از ميان بيش از 200 نفر مهاجر انتخاب كرده است. آنها در محلي به نام «برج ساعت»(Clock tower) تمرين ميكردند.
حميد پورآذري از روز اول شرط گذاشت كه شنبه هر هفته يك پرفورمنس در محلهاي مختلف اجرا كنند و اجراي اين پرفورمنسها از همان هفته اول برگزار شد.
او توضيح داد: «در مكانهايي مانند لابي برج ساعت، خيابان، مراكز خريد، ترن، ترمپ، مركز لندن و حوالي واترلو اجرا داشتيم. در خرابهاي كه قبلا سالن تئاتر بوده و
ميخواستند در ان ساختمانسازي كنند هم اجرا داشتيم و آخرين پرفورمنسمان را در آنجا كار كرديم. در اين 12 هفته 14 پرفورمنس داشتيم تا اينكه به اجراي اصليمان رسيديم.»
كارگردان نمايشهاي «اديپ» و «دايره گچي قفقازي» نمايش «روياي ناتمام» را در پاركينگي در «كرايدون» اجرا كرده است.
اين نمايش به مدت 10 شب در اين پاركينگ اجرا شده است.
تماشاگران براي تماشاي اين نمايش بليت ميخريدهاند اما فروش بليت براي دانشآموزان و افراد محلي كه به لحاظ مالي ضعيف بودهاند نيمبها بوده است.
پورآذري درباره استقبال تماشاگران به ايسنا گفت: « در اين 10 شب به طور ميانگين نزديك 500 تماشاگر داشتيم. نمايش ما كه كاري محيطي بود طوري بود كه ميتوانستيم حداقل 27 و حداكثر 45 تماشاگر داشته باشيم. استقبال از نمايش خيلي خوب بود به طوري كه در پيشفروش، بليت نمايش تمام شد.»
كارگردان «روياي ناتمام» هر چند پروسه آمادهسازي اين نمايش را بسيار دشوار ميداند، در عين حال مطرح كرد: « خوشبختانه نمايش بسيار تاثيرگذار بود و آن را به عنوان اثري بسيار متفاوت ارزيابي كردند. از اولين تا آخرين اجرا تغييرات بسياري داشتيم كه براي مدير فستيوال بسيار جالب بود. تماشاگراني داشتيم كه با چشماني گريان ميرفتند. تاثيري كه اين تئاتر روي افراد گذاشت برايم بسيار هيجان انگيز بود. آدمهايي كه در ابتداي كار خيلي پراكنده سر تمرينها ميآمدند اما بعد به انسانهايي متعهد تبديل شدند كه توانمنديهايشان را پيدا كردند و حتي برخي جملات و حركات را خودشان پيشنهاد كردند.»
او در پاسخ به اين پرسش كه آيا احتمال اجراي اين نمايش در مكانها و در كشورهاي ديگر هم وجود دارد، توضيح داد: « اين نمايش كاملا بر اساس همان آدمها و فضاي آنها اجرا شد. روزي 10 تا 12 ساعت تمرين داشتيم. تجربهاي بسيار سخت و در عين حال لذتبخش و مهم بود.»
براي پورآذري سختي اين كار به دليل گروه پرتعداد بازيگران نبوده است آنچنان كه خودش گفت: « بحث فرهنگ و زبان خيلي مهم بود. برقراري ارتباط با آدمهايي كه هر يك زبان و فرهنگ متفاوتي دارند و هدايت گروه آنها بسيار دشوار بود. سختي اين كار در اين بود كه چندين واسطه وجود داشت اما به هر حال ارتباطي كه برقرار شد خيلي محكم بود آنچنان كه خود انگليسيها شگفت زده شدند.»
اين كارگردان تئاتر ايران در «كرايدون» با گروه «پرپناتا» ارتباط داشته است. گروهي كه پيش از اين 15، 16 عضو داشته اما هيچ يك از اعضا باقي نمانده بودند ولي حميد پورآذري با اجراي نمايش و ارتباط با اين گروه باعث شد بين 50 تا 60 عضو براي اين گروه باقي بماند.
پورآذري حالا به دغدغه اين گروه فكر ميكند. دغدغهاي كه براي آيندهشان دارند. پرسش مهم و بزرگ اين گروه اين است كه آينده كاريشان چه ميشود؟!
نمايش «روياي ناتمام» در كنار آثاري از 12 كشور ديگر در پانزدهمين دوره فستيوال «ليفت» لندن به صحنه رفت. در اين فستيوال هيچ يك از نمايشها در سالنهاي مرسوم تئاتر اجرا نميشود و يكي از ويژگيهاي منحصر به فرد اين فستيوال اين است كه نمايشها در مدت زمانهايي ميان 8 دقيقه تا 8 ساعت به صحنه ميروند.
به گفته پورآذري امسال كل جشنواره در زير مجموعه فستيوال المپيك لندن 2012 برگزار شد. همه فستيوالهايي كه برگزار شدهاند گوشهاي از اين فستيوال بزرگ بودهاند. بسياري از نمايشها آثاري آماده اجرا بودند كه در اين جشنواره به صحنه رفتند و تنها كاري كه مستقيما خود «ليفت» آن را تهيه كرده است، نمايش «روياي ناتمام» بود كه در تاريخ 30 ساله اين فستيوال كه فستيوالي دو سالانه است هيچ نمايشي به اين شكل تهيه نشده است.
حميد پورآذري بعد از اجراي نمايش «دور دوفرمان» كه اثري محيطي بود و در پاركينگ دانشگاه اميركبير به صحنه رفت، مدتها براي اجراي نمايشي بر اساس «روياي شب نيمه تابستان» اثر شكسپير تلاش كرد.
او با گروهش كه مثل هميشه گروه پرتعدادي بود تمرين كرد و در نظر داشت نمايش را در سالن سينمايي متروكه به صحنه ببرد اما شرايط اجراي اين نمايش در ايران فراهم نشد و حميد پورآذري با مهاجران كشورهاي گوناگون در انگلستان به دغدغهاش پاسخ گفت. |